Περί Λόγου και Λογικής

Η έννοια τού λόγου επινοήθηκε για την κατανόηση τού Κόσμου
από έναν πολιτισμό που θεωρούσε ότι ο Κόσμος έχει δομή γεωμετρική.
Γεννήθηκε ως περιγραφή τής σχέσης τών στοιχείων τού Κόσμου
με τον παρατηρητή-νου,
και επειδή τότε οι λέξεις ήσαν εν ταυτώ και προτάσεις φιλοσοφικές
γι’ αυτό και οι γλωσσικοί όροι που τον εκφράζουν
είναι δευτερευόντως μόνο γλώσσα και πρωτίστως φιλοσοφία.

 Αρκάς Αλέξανδρος-Σίσυφος

 

Μέρος Α΄: Ο λόγος ως γεωμετρική έκφραση επιλογών.     

Μέντωρ: Να!  μαστε λοιπόν, ένας-ένας, και σε λίγο όλοι μαζί:                                 -Ο φίλτατός μας Παρρήσιος που δεν έχει βεβαίως σχέση με το Παρίσι, αλλά έχει αυτό το όνομα επειδή μιλά θαρρετά: με παρρησία!                                              -Ο Αλκίνοος, που το παραδοσιακό του όνομα σημαίνει αυτόν που έχει αλκήν τού νου –δυναmiκή σκέψη.                                                                                                           -Ο φίλτατος Ιστόριος που μας θυμίζει τα ιστορικά δεδομένα τών θεμάτων μας.                                                                                                                                              -Και τέλος, ο εξαίρετος Λέκτωρ μας επιτήδειος στην θεωρητική ανάπτυξη και υποστήριξη των θεμάτων μας.

-Απόψε θα συζητήσουμε περί λόγου και λογικής, και η χαρά μας που βρισκόμαστε και πάλι μαζί είναι αυτονόητη, μα πιο πολύ ακόμη χαιρόμαστε που έχουμε κοντά μας μιαν τόσο μεγάλη συντροφιά φίλων και επισκεπτών, που η παρουσία τους μάς εμψυχώνει και μάς εμπνέει.

Λέκτωρ: Και βεβαίως, χωρίς προθέσεις διδακτισμού εκ μέρους μας (αυτό είναι αυτονόητο), αλλά για μια συλλογική συμπόρευση σ’ αυτόν τον δύσκολο αλλά συναρπαστικό δρόμο. Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Από τον πολιτισμό τής Τραγωδίας, στην τραγωδία τού Πολιτισμού

                                                                    Το αρνησίφυλο έκτρωμα τού φασιστικού λαϊκισμού, και η κβαντική σχέση της βλακείας με την κακοήθεια.

 

Αρκάς Αλέξανδρος-Σίσυφος

Είχα καθυστερήσει λίγο για την αποψινή μας σύναξη, και ήμουν κάπως βιαστικός. Επρόκειτο να ακούσουμε την άποψη τού Φιλίστορα για την αναγωγή τής Όπερας στην παιδεία τής αρχαίας Τραγωδίας, και με ενδιέφερε πολύ διότι εκτιμώ ιδιαιτέρως κάθε αναφορά στις πολιτισμικές ρίζες μου, ιδίως όταν αυτές πιστοποιούνται ως νάμα μετάληψης της σύγχρονης κουλτούρας. Όταν επί τέλους έφθασα επί τόπου, η συζήτηση είχε ανάψει, όχι όμως με βάση το πρόγραμμα αλλά με θέμα τον πρόσφατο διαγωνισμό τής ευροβυζιών (όπως θα την έλεγε ο μακαριστός Μποστ), με την παλλαϊκή ανάδειξη σε κορυφαίο παν-ευρωπαϊκό πρότυπο αοιδίας, μιας κάποιας Κοντσίτας”: Μιας εκτρωματικής, αρνησίφυλης εκδοχής ανθρώπου, χαρακτηρισμό για τον οποίο ο φίλος μου ο Σχολαστικός, έχει κάποιες απορίες:

-Από εσένα που έχεις αδυναμία στις λέξεις με νόημα, θα περίμενα κάτι άλλο, όπως ας πούμε το ευριπίδειο «γυναικόμιμον μόρφωμα». Αυτό το «αρνησίφυλη» πού πήγες και το ξετρύπωσες; Και γιατί παρακαλώ «αρνησίφυλης», και όχι δίφυλης;

-Το δίφυλη αποκλείεται διότι ακουστικώς παραπέμπει σε ντουλάπα. Επίσης και το «γυναικόμιμον» αποκλείεται, επειδή ετούτο το πράμα μιμείται μεν την γυναίκα, αλλά προβάλλει και τα δύο φύλα, ή μάλλον τα προσβάλλει αμοιβαίως, αφού το ένα φύλο διακωμωδεί το άλλο. Όπως περίπου η κυβέρνησή μας που, μιμούμενη την δημοκρατική, αποτελείται από δύο κόμματα, έτσι όμως, ώστε το ένα κόμμα να αρνείται κατηγορηματικά το άλλο. Ο Ευριπίδης, ίσως θα ονόμαζε αυτήν την κυβέρνηση «δημοκρατόμιμον μόρφωμα», δηλαδή μόρφωμα που μιμείται την Δημοκρατία. Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Από την παιδεία τής Τραγωδίας στην κουλτούρα τής Όπερας

(και ο καταλυτικός ρόλος τών Ουμανιστών)    

Η Όπερα, ή λυρικό θέατρο, είναι ένα από τα από τα πιο δημοφιλή μουσικά είδη, και ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του Δυτικού πολιτισμού. Η γέννησή της ανάγεται μέσω τών Ουμανιστών στην αρχαιοελληνική παιδεία, και η εξέλιξή της είναι μια συναρπαστική ιστορία. Ετούτη πάντως η αναφορά σε αυτά δεν θα πρέπει με κανέναν τρόπο να θεωρηθεί ούτε ως απόπειρα πραγματείας για τον Ουμανισμό, αλλά ούτε βεβαίως για την εξέλιξη της Όπερας, γιατί από μια τέτοια οπτική θα ήταν ασυγχώρητα επιπόλαιη και απελπιστικά φτωχή. Πρόκειται απλώς για μια ταπεινή παρακολούθηση των κεντρικών γραμμών κάποιων εξελίξεων και τίποτα περισσότερο.

Οι περισσότερες –αν όχι και όλες– από τις ιδέες που είχαν καλλιεργηθεί φανερά ή κρυφά κατά τον περιβόητο μεσαίωνα υπήρξαν εξέλιξη μιας πλούσιας κληρονομιάς από ιδέες, ιδεολογίες και πεποιθήσεις που είχαν αναπτυχθεί μέχρι και την ύστερη αρχαιότητα, και πριν από την επέλαση και επικράτηση του μεσαιωνικού σκοταδισμού και της βαρβαρότητας. Μια από αυτές τις ιδεολογίες ήταν και ο Ουμανισμός, που ως κίνημα είχε ξεκινήσει γύρω στον 14ο αιώνα με σπουδαίους ανθρώπους των γραμμάτων όπως οι Δάντης, Πετράρχης και Βοκκάκιος, και γρήγορα γιγαντώθηκε και εξαπλώθηκε σε πολλές δυτικο-ευρωπαϊκές χώρες.

Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Ονομάτων Επίσκεψις

 

Καλωσόρισμα

Αλκίνοος:  Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι στην ευτυχή θέση να καλωσορίζω τους επισκέπτες μας στην καθιερωμένη πλέον ετήσια σύναξή μας, με την ευκαιρία τής αυριανής επισήμου Συνόδου μας. Όπως θα θυμάστε όσοι ήσασταν παρόντες πρόπερσι στον «Παρνασσό», είχαμε προσπαθήσει να θέσουμε το ερώτημα «Τι είναι ο Άνθρωπος»    ως νοητικό υποκείμενο. Αυτά πρόπερσι. Πέρυσι επιχειρήσαμε κάτι πιο δύσκολο:                  Να διερευνήσουμε την περιπέτεια τού νοήμονος αυτού ανθρώπου προς την ολοκλήρωση, μέσω τών αμοιβαίων σχέσεών του με τα έτερα νοητικά υποκείμενα τού είδους  του.               Για εφέτος είχαμε υπ’ όψιν μας να προχωρήσουμε λίγο ακόμη, προς τον χαρακτήρα τής κοινωνίας που συγκροτούν αυτές οι σχέσεις. Διαπιστώσαμε όμως ότι τέτοιες έρευνες προσκρούουν στην ανεπάρκεια τών εκφραστικών μας μέσων, ή σε δική μας αδυναμία να τα νοηματοδοτήσουμε. Έτσι λοιπόν αποφασίσαμε να θέσουμε εμβόλιμα αυτό το ζήτημα…. Απλώς να το θέσουμε,   και θα είμαστε ευτυχείς αν θα αποκομίσουμε παρατηρήσεις και σχόλια. Ευχαριστούμε τους επικεφαλής τών Συνόδων μας για την συμπαράστασή τους, και όλους εσάς που η παρουσία σας εδώ δικαιώνει την επιλογή μας να αναζητούμε το φως μέσα στο απάνθρωπο σκοτάδι  τών δύσκολων ετούτων ημερών. Ελπίζοντας ότι στην επόμενη Σύναξή μας θα είμαστε γεροί και δυνατοί να επιχειρήσουμε όλοι μαζί ένα ακόμη βήμα.

  Ονομάτων Επίσκεψις

Παρακίνηση για εξερεύνηση στην επικράτειας τού νοήματος                                     που ξανοίγεται πίσω από την πρόσοψη των λέξεων.

  Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Δεν θέλω να πεθάνω ηλίθιος

 Άνθρωποι και τομάρια

                                                                                          Πιστοποίηση  ανθρωπινότητας  Το γνώθι σ’ αυτόν με σύγχρονους όρους

 Ήταν η πρώτη μας συνάντηση στο καινούργιο στέκι μας, εδώ στην Απέναντι Γειτονιά όπου μετακομίσαμε όλη η ανήσυχη συντροφιά μας ψυχή τε και σώματι. Φορτωμένοι με απορίες, ανησυχίες και όλη την υπόλοιπη ιδεοσκευή μας καταφθάσαμε εδώ, απέναντι στο καθε ψώνιο, τον κάθε δόλιο, βολεμένο, βαλτό και «δήθεν», για να έχουμε ηρεμία και να συζητούμε απερίσπαστοι και με την ησυχία μας ιδέες και προτάσεις.                                    Και η συζήτηση το ’φερε εκείνο το ήσυχο βράδυ να μιλούμε για την μετανάστευση τών Ανατολικών προς την Δυτική Ευρώπη μετά την πτώση τού Τείχους. Και τα αίματα άρχισαν να παίρνουν φωτιά ύστερα από δική μου αναφορά σε μιαν παλιά ομιλία τού γνωστού Γάλλου στοχαστή André Glucksmann. Μιαν ομιλία που είχε εκφωνηθεί λίγο πριν το γύρισμα του αιώνα στην Φρανκφούρτη, και αναφερόταν σε αυτό το μεταναστευτικό κύμα. Και θα πρέπει να διευκρινίσω εξ αρχής ότι το ενδιαφέρον μου έχει να κάνει στις Μυστικές αφετηρίες τού κύματος τών προσφύγων τής εποχής εκείνης και όχι στην ίδια την μετανάστευση, αφού άλλωστε, τέτοιες εξορμήσεις δεν είναι πια και τόσο συμβατές με την ηλικία μου. Continue reading

Posted in Εσωτερισμός | Leave a comment

Η υπέροχη ανθρώπινη περιπέτεια τής συνάντησης «Εγώ» και «Εσύ».

Η συνάντηση με το «Εσύ» είναι η ευκαιρία τού ατόμου

να ανακαλύψει τον ιστορικό εαυτό του,

και να δημιουργήσει τον προοπτικό του εαυτό,

αυτόν που θα κληροδοτήσει στην εξέλιξη.

Το «Εγώ» και οι Ιδέες

Μέντωρ:  Με ρωτούν συχνά πώς μου ήρθε και ξεκίνησα το γράψιμο. Ε΄ λοιπόν! Ξεκίνησα επειδή με προκαλεί το άγνωστο. Και δεν μιλώ για κάποιο άγνωστο γενικά, αλλά ειδικά για εκείνο που εννοούσε ο Σωκράτης λέγοντας «ουδέν οίδα». Αυτό που είναι άλλοτε «Εν», και άλλοτε «Ουδέν», αναλόγως τών περιστάσεων: Είναι «Εν» και εδώ όταν με αιχμαλωτίζει εκείνο, αλλά μόλις κάνω έτσι εγώ για να το συλλάβω, τότε γίνεται «Ουδέν» και αλλού, άφαντο σε κάποιον απροσδιόριστο «Ου Τόπον» απρόσιτης Αλήθειας. Αυτό λοιπόν, το ιδεατό ασύλληπτο με έκανε να απορώ στοχαστικά «Εδώ», στον τόπο όπου «Εν οίδα», για το πώς θα ανακαλύψω κάποιο πέρασμα προς την πρόκληση: προς τον «ιδεότοπο» όπου «Ουδέν οίδα». Continue reading

Posted in Εσωτερισμός | 8 Comments